WikiLeaks: een nieuw beeld van een wereldmacht

Het is niet ondenkbaar dat de Surinaamse publicatie van WikiLeaks van de afgelopen twee maanden een eenmalige kans is. Ambassades van de Verenigde Staten wereldwijd gaan hun informatie beter beschermen. En wat cablegate (zoals het lekken van de ambassadeberichten heet) dan heeft opgeleverd? Want de mogelijkheid bestaat dat het op de lange termijn een averechts effect zal sorteren en dat niet transparantie, maar geheimhouding hoogtij gaat vieren. Links of rechtsom is het een journalistieke plicht om erover te berichten.

Eén van de meest gehoorde reacties op de Paramaribocables van WikiLeaks: de inhoud is niets nieuws onder de zon. Oude koek, opnieuw opgewarmd om wat spectaculair en hijgerig leesvoer.

Verschillende mediahuizen in Paramaribo besloten het onderwerp dood te zwijgen, alhoewel daar in Suriname niet zelden andere overwegingen (ijdelheid, politieke overtuigingen) aan ten grondslag liggen. Maar over een rapport van het ministerie van Ruimtelijke Ordening Grond- en Bosbeheer (RGB), dat toch enigszins vertrouwelijk is, wordt ook geschreven. Het publiek heeft het recht te weten waar en wanneer de misstanden plaatsvonden en wie de betrokkenen waren. Precies datzelfde geldt voor de ambassadeberichten: Suriname mag weten waar de belangen van de Verenigde Staten liggen, wie de vrienden zijn en wie de vijanden.

Waarom de Amerikaanse diplomaten zo prominent aanwezig zijn in de samenleving en wat ze oprecht over Suriname denken.

Natuurlijk kunnen we zonder documentatie een gok wagen, maar als het eenmaal zwart op wit staat, dan weten we de werkelijke ins en outs.

Het belangrijkste argument van de Verenigde Staten tegen WikiLeaks is dat levens in gevaar kunnen komen. Dat valt eenvoudig te pareren: de namen van personen die in gevaar kunnen komen, worden gecensureerd en van een klopjacht op informanten die in de cables staan vermeld, is geen sprake. De redenatie van de Amerikaanse overheid kunnen we ook omdraaien; één van de eerste wapenfeiten van WikiLeaks was de video Collateral Murder, waarop te zien is hoe Amerikaanse legerhelikopterpiloten meer dan twaalf onschuldige burgers (onder wie twee Reuters-journalisten) aan gort schieten. Dankzij WikiLeaks weten we wat echt gebeurde.

Uit de 540 Paramaribocables (waarvan overigens een groot deel de moeite niet waard is om te publiceren) valt een aantal belangrijke conclusies te trekken.

De Amerikanen laten zich welwillend meeslepen door de mofokoranti (het Surinaamse roddel- en geruchtencircuit). Op zich natuurlijk geen probleem, wie houdt nu niet van sappige roddels, maar de geruchten komen in Washington terecht, worden daar gearchiveerd voor alle diplomaten die zich willen inlezen over Suriname. Vooroordelen worden zodoende niet alleen bevestigd, maar tevens in stand gehouden. Dat de Verenigde Staten vele malen invloedrijker en groter zijn dan het nietige, kleine Suriname staat buiten kijf. Dat Suriname daardoor op het internationale podium een ondergeschikte rol speelt, valt te volgen. Maar dat geeft de diplomaten nog geen vrijbrief om het respect te verliezen jegens een onafhankelijke natie.

De niet zelden beledigende, denigrerende houding tegenover Suriname is, het kan niet anders, schadelijk voor de onderlinge relatie. De strijd om de gunst van Suriname is mateloos interessant. Achter de schermen vechten grootmachten als China, de Verenigde Staten en in mindere mate Venezuela om de gunst van de regio, de lidlanden van handelsorganisatie CARICOM en het Caribisch gebied. Suriname is onderdeel van die strijd. We weten nu waar we, aan het begin van de 21e eeuw, staan.

Ondanks alle kritische noten, mogen de positieve bedoelingen van de Verenigde Staten niet buiten beschouwing blijven. De mediatrainingen, de medische zendingen en de bewustwordingscampagnes (op bijvoorbeeld milieu- en klimaatgebied) helpen Suriname verder in haar ontwikkeling. Op dat terrein is de inzet van de ambassade aan de Sophie Redmonstraat opbouwend en dat mag zeker vermeld.

De bedoeling van WikiLeaks is niet per definitie om de Verenigde Staten in het hemd te zetten: het uitgangspunt van de klokkenluiders is transparantie. Duidelijkheid. Het waarom. De afgelopen twee maanden was Parbode in staat om dat te bieden, dankzij Julian Assange en zijn organisatie.

(Door: Ivo Evers)

Indien u de WikiLeaks-affaire de afgelopen maanden miste of alles nog eens wil teruglezen: op de nieuwssite www.Super-Suriname.com (die verbonden is aan Parbode) vindt u een groot aantal gelekte cables terug in het themadossier.

Niet alleen zijn een heleboel berichten integraal te lezen (bijvoorbeeld waarop de artikelen in Parbode zijn gebaseerd), u vindt er ook achtergrondinformatie, duiding en onderwerpen die in dit magazine niet aan bod kwamen. En dat is nogal wat: van portretten van Staatsolie tot de problemen bij energiemaatschappij EBS en de introductie van de Surinaamse dollar. Verbaas u over de gedetailleerde informatie waarover de Amerikaanse diplomaten beschikken